Xu hướng vật liệu cách nhiệt tại Việt Nam 5-10 năm tới

Updated: Dec 17, 2025

Để dự đoán tương lai, chúng ta cần nhìn rõ ưu/nhược điểm của từng loại trong bối cảnh khí hậu nhiệt đới gió mùa (nóng ẩm) tại Việt Nam:

Đặc tính: Cấu trúc dạng sợi, hở.
Ưu điểm: Giá thành rẻ nhất, khả năng chịu nhiệt độ cao rất tốt, chống cháy tốt (đặc biệt là Rockwool).
Nhược điểm: Hút ẩm mạnh. Khi bị ẩm, khả năng cách nhiệt giảm sút nghiêm trọng và gây nấm mốc. Bụi sợi ảnh hưởng đến sức khỏe (IAQ - Indoor Air Quality) và gây ngứa khi thi công. Tuổi thọ thấp trong môi trường nồm ẩm.

Đặc tính: Cấu trúc ô kín (Closed-cell), đàn hồi cao.
Ưu điểm: Hệ số dẫn nhiệt thấp, kháng ẩm tuyệt đối (không cần lớp vỏ bọc phụ), sạch sẽ, không bụi sợi.
- NBR: Phổ biến nhất, giá hợp lý, chuyên cho hệ thống lạnh.
- EPDM: Chịu thời tiết (UV/Ozone) và nhiệt độ cao tốt hơn NBR, nhưng giá đắt hơn.
Nhược điểm: Giá thành cao hơn bông thủy tinh.

Đặc tính: Cấu trúc ô kín. PE là dạng thường, XLPE là dạng liên kết ngang (bền hơn nhiều).
Ưu điểm: Bề mặt thường có sẵn lớp bạc thẩm mỹ, kháng ẩm tốt, hệ số dẫn nhiệt thấp, giá thành nằm giữa Bông và Cao su NBR.
Nhược điểm: Khả năng chịu nhiệt độ cao kém hơn bông khoáng (dễ bị biến dạng nếu nhiệt độ > 100°C), tiêu chuẩn chống cháy cần được kiểm soát kỹ (do gốc nhựa).

Ba yếu tố then chốt sẽ định hình lại bản đồ vật liệu cách nhiệt:

Chất lượng không khí trong nhà (IAQ) & Công trình Xanh (Green Building): Các tiêu chuẩn LEED, LOTUS đang loại bỏ các vật liệu phát tán bụi sợi (như bông thủy tinh cũ) trong đường ống gió cấp.
Quy chuẩn PCCC (QCVN 06:2022/BXD): Việt Nam đang siết rất chặt tiêu chuẩn chống cháy và sinh khói độc. Vật liệu cần đạt các chỉ số về không bắt cháy và chỉ số phát triển khói thấp (Low Smoke).
Hiệu quả năng lượng & Chống đọng sương: Với khí hậu độ ẩm cao của Việt Nam, vấn đề "đổ mồ hôi" (condensation) đường ống là "kẻ thù số 1". Vật liệu cấu trúc ô kín (Closed-cell) sẽ chiếm ưu thế tuyệt đối so với ô hở (Open-cell).

Dựa trên phân tích, tôi dự đoán sự dịch chuyển thị phần như sau:

Xu hướng: Tăng trưởng mạnh và giữ vững vị thế số 1 cho đường ống (Piping).
Lý do: Đây là vật liệu tiêu chuẩn vàng cho hệ thống Chiller và VRV/VRF nhờ khả năng kháng ẩm tự nhiên. Trong 10 năm tới, khi yêu cầu về tiết kiệm năng lượng tăng lên, độ kín khít của NBR là không thể thay thế.
Lưu ý: NBR sạch (Clean NBR) có kháng khuẩn sẽ được ưa chuộng cho bệnh viện, phòng sạch.

Xu hướng: Bùng nổ mạnh mẽ, thay thế dần Bông thủy tinh trong cách nhiệt ống gió (Ducting).
Lý do:
- XLPE khắc phục được nhược điểm hút ẩm và bụi ngứa của bông thủy tinh.
- Giá thành rẻ hơn Cao su NBR nhưng hiệu quả cách nhiệt tương đương cho ống gió.
- Thẩm mỹ cao (bề mặt bạc), thi công nhanh (có keo dán sẵn), tiết kiệm nhân công (vấn đề lớn trong tương lai).
- Dự báo: XLPE sẽ chiếm khoảng 40-50% thị phần cách nhiệt ống gió trong các tòa nhà thương mại phân khúc trung - cao cấp.

Xu hướng: Suy giảm ở mảng lạnh (Cold insulation) nhưng duy trì ở mảng Tiêu âm & Chống cháy.
Lý do: Bông thủy tinh sẽ dần bị loại bỏ khỏi các hệ thống ống gió cấp lạnh do lo ngại về sức khỏe và nấm mốc. Tuy nhiên, Rockwool vẫn là lựa chọn số 1 cho cách nhiệt ống khói, vách chống cháy, tiêu âm phòng máy do khả năng chịu nhiệt và ngăn cháy vượt trội mà cao su/nhựa không làm được.

Trong 5-10 năm tới, XLPE (Polyolefin liên kết ngang) và Cao su NBR sẽ là bộ đôi thống trị thị trường HVAC hiện đại:

Nếu bạn làm chủ đầu tư/tư vấn thiết kế cho cao ốc văn phòng, khách sạn, bệnh viện: Hãy chuyển đổi sang chỉ định XLPE TAISEI cho ống gió và NBR SUPERLON cho ống nước, ống điều hoà. Chi phí đầu tư ban đầu cao hơn bông thủy tinh khoảng 15-20%, nhưng chi phí vận hành (tiết kiệm điện) và bảo trì (không nấm mốc, không thay thế) sẽ hoàn vốn trong 2-3 năm.
Nếu công trình yêu cầu tiêu chuẩn PCCC cực cao (ví dụ đường ống thoát khói sự cố): Vẫn phải dùng Bông khoáng (Rockwool) tỷ trọng cao hoặc các loại tấm chống cháy chuyên dụng (như tấm MGO, tấm thạch cao chống cháy bọc ngoài).
Hoàng Đạt là nhà cung cấp các sản phẩm cách nhiệt cao su NBR và xốp XLPE chuyên nghiệp, với các thương hiệu nổi tiếng, được biết đến từ lâu: Xốp NBR Superlon, Xốp XLPE Taisei, cùng với các sản phẩm bông thuỷ tinh, bông khoáng và các sản phẩm vật tư điện lạnh khác tới các đại lý, công trình trên cả nước.